ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ (Δ΄)

2018-11-19 15:17

Δ´\ΩΣ οὖν ἔγνω ὁ Κύριος ὅτι ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι ὅτι ᾿Ιησοῦς πλείονας μαθητὰς ποιεῖ καὶ βαπτίζει ἢ ᾿Ιωάννης–
2 καίτοιγε ᾿Ιησοῦς αὐτὸς οὐκ ἐβάπτιζεν, ἀλλ' οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ– 3 ἀφῆκε τὴν ᾿Ιουδαίαν καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 4 ῎Εδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς Σαμαρείας.

Για ποιο λόγο πήγε στην περιοχή της Σαμαρείας; Το έκανε ως πάρεργο και όταν καταδιώκονταν από τους Ιουδαίους. Διότι οι Σαμαρείτες ήταν εθνικοί και απερίτμητοι. Γι αυτό και ο ΄’ιδιος έλεγε: «Δεν είμαι απεσταλμένος παρά στα πρόβατα τα απολλολώτα του οίκου Ισραήλ». Επειδή όμως οι ισραηλίτες τον εξεδίωξαν γι’ αυτό και άνοιξε την πόρτα προς τους εθνικούς.

5 ἔρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχάρ, πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν ᾿Ιακὼβ ᾿Ιωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· 6 ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ ᾿Ιακώβ. ὁ οὖν ᾿Ιησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· ὥρα ἦν ὡσεὶ ἕκτη.

Γιατί ο Ευαγγελιστής μας δίνει τόσες λεπτομέρειες για το σημείο στο οποίο ο Ιησούς στάθηκε να ξεκουραστεί; - Για να μη παραξενευτείς όταν όταν ακούσεις τη γυναίκα να λέγει «ο πατήρ μας ο Ιακώβ μας έδωσε αυτή την πηγή». Διότι ο τόπος εκείνος ήταν αυτός στον οποίο εκδικούμενοι για την Δείνα, οι αδελφοί της Λευί και Συμεών έκαναν εκείνη τη φοβερή σφαγή.

Ας θυμηθούμε λοιπόν από πού έχουν καταγωγή οι Σαμαρείτες: Σομόρ λεγόταν το όρος που πήρε το όνομά του από τον ιδιοκτήτη του. Ο Ησαίας μας εξηγεί ότι «και η κεφαλή των Σομόρων είναι Εφραῒμ». Άρα οι κατγωγή των Σμαρειτών ήταν από την φυλή Εφραίμ. Αλλά οι κάτοικοι δεν ονομάζονταν ούτε Σομορίτες ούτε εξ’ Εφραίμ, αλλά ισραηλίτες. Με την πάροδο του χρόνου αυτοί έπεσαν στην αμαρτία της ειδωλολατρίας. Όταν κάποτε επέστρεψαν στην πίστη του μόνου  αληθινού Θεού, δεν αποδέχτηκαν πλήρως όλα τα βιβλία της Αγίας Γραφής, αλλά μόνο τα βιβλία του Μωυσέως. Πάραυτα όμως προσπαθούσαν να αποδείξουν την Ιουδαϊκή του καταγωγή και ότι γενάρχη τους είχαν τον Αβραάμ. Τον δε Ιακώβ θεωρούσαν πατέρα. Αυτά όλα δημιουργούσαν μία χρόνια αντιπαλότητα μεταξύ Ισραηλιτών και Σαμαρειτών. Και ο Χριστός άλωστε όταν απέστειλε τους μαθητές Του για να κηρύξουν τους είπε μεταξύ άλλων «εις πόλιν Σαμαρειτών μη εισέλθετε».

7 ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ. λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· δός μοι πιεῖν. 8 οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσι.

Από εδώ βλέπουμε και την αντοχή του Ιησού στην οδοιπορία, αλλά και την αδιαφορία Του για την τροφή. Οι μαθητές πήγαν λέει να γοράσουν τρόφιμα διότι προφανώς δεν κουβαλούσαν μαζί τους.

Ο Ιησούς είπε λοιπόν στην Σαμαρείτιδα: «Δος μου να πιω» και η Σαμαρείτιδα εκβαμβούμενη του απάντησε: 9 λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρεῖτις· πῶς σὺ ᾿Ιουδαῖος ὢν παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; οὐ γὰρ συγχρῶνται ᾿Ιουδαῖοι Σαμαρείταις.

Και πως κατάλαβε η Σμαρείτιδα ότι ήταν ο Χριστός Ιουδαίος; -Ίσως από την ενδυμασία Του ή από την προφορά Του. Εσύ όμως παρατήρησε την οξυδέρκεια της γυναικός., διότι αν έπρεπε να προφυλαχτεί κάποιος ήταν ο Χριστός και όχι εκείνη. Και έτσι με αφορμή τα λόγια της γυναίκας, κάποιος ίσως ρωτούσε: Και πως αφού το απαγόρευε ο νόμος ο Χριστός ζήτησε να Του δώσει εκείνη νερό; - Διότι όλοι αυτοί οι νόμοι είχε έρθει η ώρα πλέον να καταργηθούν διότι σε τίποτα πλέον δεν ωφελούσαν.  Γι’ αυτό ακριβώς, επειδή αποσκοπόύσε στην φιλανθρωπία και στην σωτηρία ενός εκάστου και όχι στην στείρα τήρηση του νόμου της απάντησε:

10 ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν.

Με τον λόγο αυτό ο Χριστός δεικνύει πρώτο ότι η γυναίκα αυτή ήταν άξια να ακούσει και να μην απορρίψει τα λόγια Του και έπειτα αποκαλύπτει τον εαυτό Του. Κοίτα δε με πόση ταπεινοφροσύνη στη συνέχεια απαντά:

11 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶ βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν;

Ήδη έχει αφαιρεθεί απ’ αυτήν η ταπεινή γνώμη που στην αρχή είχε για τον Ιησού, διότι δεν τον αποκαλεί απλά Κύριο, αλλά του αποδίδει μεγάλη τιμή. Βέβαια το ότι δεν κατάλαβε το αλληγορικό νόημα των λόγων του Χριστού είναι δεδομένο. Αλλά ενώ εδώ κατάλαβε, δεν καταγέλασε τα λόγια όπως έκαναν οι Ιουδαίοι, αλλά με μετριοπάθεια ρώτησε:

12 μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν ᾿Ιακώβ, ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ, καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ;

Τα λόγια αυτά της Σαμαρείτιδας να τι σημαίνουν: Εφόσον ο Ιακώβ ήπιε απ’ αυτό το νερό και έδωσε στα παιδιά του, άρα δεν είχε κρατήσει μυστική πηγή με καλύτερο νερό, αλλά αυτό ήταν το καλύτερο.

13 ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν·
14 ὃς δι' ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον.

Την χάρη του Αγίου Πνεύματος η Γραφή άλλοτε την ονομάζει πυρ και άλλοτε ύδωρ, επειδή θέλει να δείξει ότι τα ονόματα αυτά δεν αντιπροσωπεύουν την ουσία, αλλά την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Στην  προκεμένη περίπτωση ο Ιησούν ονομάζει το Άγιο Πνεύμα ύδωρ για να δείξει τον εξ’ αυτού καθαρμό και  την μεγάλη ανα ψυχή των ψυχών που θα το λαμβάνουν.

Δηλαδή τι κάνει στις ψυχές το Άγιο Πνεύμα; - Τις στολίζει με ετοιμότητα ώστε να μην αισθάνονται ούτε λύπη, ούτε σατανική επιβουλή, επειδή κατασβήνει όλα τα πυρακτωμένα βέλη του πονηρού.

Αν λοιπόν Σαμαρείτιδα θαυμάζεις τον Ιακώβ γιατί σου έδωσε να πιεις απ’ αυτό το πηγάδι που και πάλι όμως σε λίγο αφού πιεις θα διψάσεις, τότε πρέπει να θαυμάσεις πολύ περισσότερο εμένα ο οποίος θα σου δώσω να πιεις κατά πολύ ανώτερο ύδωρ από κείνο, και αφού πιες από το αθάνατο και ανεξάντλητο αυτό ύδωρ της ζωής, τότε οποσδήποτε θα με αναγνωρίσεις και εμένα που σου το έδωσα ως ανώτερο του Ιακώβ και όλων των πατριαρχών.

Δες όμως εσύ και την συμπεριφορά της γυναικός. Ενώ οι Ιουδαίοι έβλεπαν τον Χριστό να εκβάλλει δαιμόνια όχι μόνο ανώτερο των πατριαρχών δεν τον ονόμασαν, αλλά αντιθέτως τον αποκάλεσαν δαιμονισμένο. Η Σαμαρείτιδα όμως δεν κάνει το ίδιο. Αλλά να τι Του είπε: 15 λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή· Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν.

Δες τώρα και την ομαλή εξέλιξη της συζήτησης που οδήγησε την γυναίκα στο ύψος των δογμάτων: Στην αρχή νόμισε πως ο Ιησούς είναι ένας περαστικός Ιουδαίος, έπειτα όμως  απέκρουσε αυτή την κατηγορία και την μίλησε για το ζων ύδωρ το οποίο η γυναίκα νόμισε πως είναι ένα κοινό νερό. Όταν τέλος αντιλήφθηκε ότι όλα αυτά που λέγονταν είναι πνευματικά έφτασε μεν στα πρόθυρα της κατανόησης αλλά συνέχισε να πιστέυει πως ο Χριστός της μίλησε για υλικό ύδωρ. Έπειτα όμως επειδή έβλεπε καλύτερα, αλλα πάλι δεν κατανοούσε τα πάντα προτίμησε τον Χριστό από τον Ιακώβ. Γιατί; Για να μην έχει πλέον ανάγκη το πγα΄δι του Ιακώβ. Όλα αυτά που είπαμε είναι δείγμα ευσεβούς ψυχής. Και μην πεις ότι η Σαμαρείτιδα είναι ευκολόπιστη γυναίκα, διότι απ’ τα λεγόμενά της παοδεικνύεται ότι όχι μόνο ευκολόπιστη δεν ήταν αλλά αντιθέτως άπιστη και φιλόνεικη. Δες τώρα και την ανάλογη σύγκριση της γυναικός με τους Ιουδαίους: Διότι και σε κείνους ο Χριστός είχε πει ότι «όποιος  φάει την Σάρκα μου δεν θα πεινάσει  και όποιος  πιστεύει σε μένα δεν θα διψάσει» και όχι μόνο δεν πίστεψαν στα λόγια Του αλλά επιπλέον σκανδαλίστηκαν.

Στη συνέχεια ο Χριστός αποκαλύπτει την δύναμή Του διά μέσου της προφητείας λέγοντας: 16 λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε. 17 ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν· οὐκ ἔχω ἄνδρα. λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· καλῶς εἶπας ὅτι ἄνδρα οὐκ ἔχω· 18 πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστι σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. 19 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ.

Βλέπεις την σύνεση της γυναίκας; Πόσο ήσυχα δέχτηκε τον έλεγχο! Κι ενώ ο Κύριος της αποκάλυψε τα κρύφια της ζωής της, όχι μόνο δεν θύμωσε, όχι μόνο δεν ύβρισε, αλλά αντιθέτως θάυμασε και τον αποκάλεσε “προφήτη”.  Κι επειδή νόμισεότι μπροστά της έχεί έναν γήινο προφήτη γι’ αυτό και ρωτά για τα δόγματα:

20 οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν ῾Ιεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου δεῖ προσκυνεῖν.

Βλέπεις τώρα πως έγινε υψηλοτέρα στον νου; Διότι ενώ αρχικά φρόντιζε να σβήσει την δίψα της, τώρα ρωτά περί των δογμάτων. Και τι έκανε ο Χριστός; Δεν έλυσε την απορία της, αλλά την οδήγσε σε μεγαλύτερο πνευματικό ύψος απ’ότι εκείνη προσδοκούσε.

Ας ντραπούμε, ας κοκκινίσουμε από ντροπή, διότι γυναίκα που είχε πέντε άνδρες και έναν επιπλέον κρυφό και ήταν και Σαμαρείτιδα, έδειξε τόσο ζήλο και προθυμία περί των δογμάτων, ενώ εμείς όχι μόνο δεν ασχολούμαστε μετ αδόγματα, αλλά είμαστε παντελώς αδιάφοροι και αμελείς.

21 λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· γύναι, πίστευσόν μοι

Παντού χρειάζεται πίστη η οποία είναι η μητέρα των αγαθών και φάρμακο σωτηρίας. Χωρίς αυτήν δεν είναι δυνατόν να κατανοήσουμε τα μεγάλα δόγματα. Αυτοί λοιπόν που προσπαθούν να κατανοήσουν τα δόγματα μόνο με την λογική τους, ομοιάζουν με αυτούς που προσπαθούν να διαπλεύσουν το πέλαγος χωρίς πλοίο και τελικά ναυάγησαν πριν μάθουν κάτι. Είναι αυτοί για τους οποίους ο Απόσολος Παύλος λέει «Αυτοί ναυάγησαν περί την πίστην».

 ὅτι ἔρχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν ῾Ιεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί. 22 ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν· ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων ἐστίν.

Μέγιστο δόγμα αποκάλυψε ο Κύριος στην Σαμαρείτιδα, κάτι που δεν έκανε ούστον Νικόδημο, ούτε στον Ναθαναήλ. Κι ενώ λοιπόν η Σαμαρείτις επέβλεπε στο να αποδείξει ότι αυτά που εκείνη γνώριζε  ήταν ανώτερα από τα Ιουδαϊκά, ο Χριστός ανύψωσε την ψυχή της και της αποκάλυψε ότι όυτε οι Ιουδαίοι, ούτε οι πατέρες της μπορούσαν να δωρήσουν κάτι το σπουδαίο στο μέλλον, αν και η πίστη των Ιουδαίων ήταν ανώτερη των Σαμαρειτών. Διότι λέγει ότι ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν.

Το ότι βέβαια ομιλέι κι εδώ ως άνθρωπος λέγοντας «εμείς λατρεύουμε» μη σε ξενίζει, διότι μιλά κατά το πνευματικό μέτρο της γυναικός.

Τι σημάινει όμως αυτό που είπε «ότι η σωτηρία έρχεται από τους Ιουδαίους»; Αυτό σημαίνει πως  από την Θεία αποκάλυψη που δόθηκε στους Ιουδαίους προέρχεται η σωτηρία όλης της οικουμένης. Και ότι από τους Ιουδαίους προήλθε και ο Χριστός κατά σάρκα, ο Οποίος είναι ο αίτιος της σωτηρίας και η πλήρωση της Θείας οικονομίας.

Υπερέχουμε λοιπόν γυναίκα από σας , λέγει, ως προς τον τρόπο της λατρείας, αλλά και αυτής θα έλεθει το τέλος. Διότι δεν θα αλλάξουν μόνο οι τόποι, αλλά και οι τρόποι της λατρείας και όλα αυτά θα γίνουν πολύ σύντομα «ὅτι ἔρχεται ὥρα».

 23 ἀλλ' ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ·

Και που θα βρίσκονται όλοι αυτοί οι αληθινοί προσκυνητές; Εδώ ασφαλώς υπαινίσσεται την Εκκλησία.  Το εξηγεί άλλωστε και ο Παύλος λέγοντας: «Τον Οποίο λατρεύω με τον πνεύμα μου εις το Ευαγγέλιον του Υιού Του». (Ρωμ. 1,9).καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν.

 24 πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν.

Και λέγοντας «πνεύμα ο Θεός» δεν υπενίσσεται τίποτα άλλο παρά το ασώματο. Πρέπει λοιπόν η λατρεία του Ασώματου να προσφέρεται δια της καθαρότητας της ψυχής και του νου που είναι ασώματα.  Μη θυσιάζεις λοιπόν πρόβατα και μοσχάρια, αλλά πρόσφερε τον ευατό σου ως ολοκάυτωμα στο θυσιαστήριο του Θεού.

Αυτά όλα προκάλεσαν ίλιγγο στην γυναίκα η οποία ακούγοντας αυτά ζαλίστηκε κι επειδή κουράστηκε  να τι απάντησε:  25 λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα. 26 λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· ἐγώ εἰμι ὁ λαλῶν σοι.

Από πού παρακαλώ και από πότε οι Σαμαρείτες περίμεναν την έλευση του Χριστού, αφού παραδέχονταν μόνο τον Μωυσή; Από τα ίδια τα γραπτά του Μωυσέως. Διότι από την αρχή αποκάλυψε ο Μωυσής τον Υιό. Ο ίδιος άλλωστε ο Μωυσής είχε πει: «Ο Κύριος και Θεός θα αναδείξει Προφήτη από το μέσον των αδελφών σας, όμοιον με εμέ και πρέπει να ακούσετε αυτόν». (Δευτ, 18,15). Αλλά και άλλα πολλά μπορεί κανείς να αντλήσει για την έλευση του μεσσία από τα κείμενα της Πεντατεύχου. (της οποίας συγγραφέας είναι ο Μωυσής).

Και ενώ λοιπόν ο Ιησούς στους Ιουδαίους που ρωτούσαν «έως πότε θα μας κρατείς σε αμφιβολία,; Αν εσύ είσαι ο Χριστός να μας το πεις» (Ιω 10,24) δεν απαντούσε τίποτα διότι οι Ιουδάιοι δεν ρωτούσαν για να μάθουν ,αλλά για να διασύρουν, στην Σαμαρείτιδα αποκάλυψε ξεκάθαρα πως Αυτός έιναι ο Χριστός. Διότι αυτή και άκουσε και πίστεψε και άλλους στη συνέχεια προσέλκυσε στην πίστη.

© 2012 Όλα τα δικαιώματα κατοχυρωμένα

Φτιάξε δωρεάν ιστοσελίδαWebnode